Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng vừa ký Quyết định số 6139/QĐ-BCT ngày 28 tháng 8 năm 2013 phê duyệt Quy hoạch thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo.
Với quan điểm kinh doanh xuất khẩu gạo là lĩnh vực ngành nghề có ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh lương thực quốc gia, lợi ích của người tiêu dùng gạo trong nước và người nông dân sản xuất lúa; vì vậy, đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của Nghị định số 109/2010/NĐ-CP. Nhà nước kiểm soát, định hướng phát triển đội ngũ thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo trên phạm vi cả nước. Do đó, việc quy hoạch thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo góp phần đảm bảo sự ổn định, bền vững cho hoạt động sản xuất, kinh doanh xuất khẩu gạo, gắn hoạt động kinh doanh xuất khẩu gạo với phát triển sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu và thu mua, tạm trữ, chế biến, tiêu thụ lúa gạo hàng hóa; góp phần đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và hiệu quả xuất khẩu.
Từ nay đến năm 2015, kiện toàn, ổn định số lượng thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo đảm bảo tối đa 150 đầu mối; gắn địa bàn hoạt động của thương nhân với các vùng sản xuất lúa hàng hóa lớn; từng bước củng cố, phát triển năng lực sản xuất, kinh doanh của đội ngũ thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo theo chiều sâu và hiệu quả xuất khẩu. Từ sau năm 2015, điều chỉnh số lượng đầu mối và địa bàn hoạt động phù hợp với mục tiêu, nguyên tắc điều hành xuất khẩu gạo và diễn biến tình hình sản xuất và thị trường tiêu thụ.
Quy hoạch đưa ra các tiêu chí bao gồm:
1. Tiêu chí để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo (Giấy chứng nhận): Đáp ứng đủ các điều kiện kinh doanh theo quy định của Nghị định số 109/2010/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành. Có kho chứa, cơ sở xay, xát thóc, gạo để đáp ứng điều kiện kinh doanh theo quy định của Nghị định số 109/2010/NĐ-CP trên địa bàn 13 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương vùng đồng bằng sông Cửu Long, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh: Thái Bình, Hưng Yên, Tây Ninh. Ưu tiên thương nhân có vùng nguyên liệu hoặc thực hiện hợp tác, đặt hàng, liên kết với hộ nông dân trồng lúa.
Để được ưu tiên, thương nhân phải được Lãnh đạo UBND cấp tỉnh xác nhận bằng văn bản về việc có vùng nguyên liệu hoặc hợp tác, liên kết, đặt hàng với hộ nông dân trồng lúa.
2. Tiêu chí, điều kiện để được duy trì Giấy chứng nhận:
Ngoài việc duy trì đáp ứng các điều kiện kinh doanh đã được quy định tại Nghị định số 109/2010/NĐ-CP, thương nhân được cấp Giấy chứng nhận phải bảo đảm duy trì đáp ứng các tiêu chí, điều kiện như:
- Tiêu chí, điều kiện về thành tích xuất khẩu.
- Tiêu chí, điều kiện về vùng nguyên liệu, hợp tác, liên kết, đặt hàng với người sản xuất lúa
Về tổ chức thực hiện Quy hoạch thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo, Bộ Công Thương quy định trách nhiệm cụ thể đối với UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương liên quan trong Quy hoạch như sau:
a) Đánh giá, rà soát việc thực hiện và tăng cường quản lý quy hoạch sử dụng đất trồng lúa, quy hoạch đất phục vụ xây dựng hệ thống kho chứa, cơ sở xay, xát thóc, gạo phục vụ xuất khẩu do Bộ Nông nghiệp vả Phát triển nông thôn ban hành tại địa phương theo quy định của pháp luật và Quy hoạch này.
b) Đánh giá, rà soát hiện trạng năng lực sản xuất lúa, gạo xuất khẩu tại địa phương; dự báo sản lượng, khả năng duy trì, mở rộng sản xuất lúa, gạo xuất khẩu trong quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
c) Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định, chủ trương của Nhà nước trong lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu gạo, nhất là chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp, quản lý số lượng đầu mối xuất khẩu gạo, xây dựng cánh đồng lớn, gắn kết sản xuất với tiêu thụ lúa, gạo hàng hóa để các thương nhân kinh doanh lúa, gạo biết và có định hướng đầu tư sản xuất kinh doanh phù hợp.
d) Chỉ đạo các cơ quan chức năng liên quan trên địa bàn phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương trong việc kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định của pháp luật về kinh doanh xuất khẩu gạo, duy trì đáp ứng các điều kiện kinh doanh, các tiêu chí, điều kiện để được cấp và duy trì Giấy chứng nhận; việc thực hiện các quy định về lộ trình thực hiện chủ trương thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo phải có vùng nguyên liệu hoặc hợp tác, liên kết, đặt hàng với hộ nông dân trồng lúa do cơ quan có thẩm quyền ban hành; thực hiện trách nhiệm, nghĩa vụ của thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo theo quy định.
đ) Tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, lưu thông, tiêu thụ thóc, gạo trên địa bàn theo quy định của pháp luật; kiên quyết xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý các vi phạm pháp luật của thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo trên địa bàn./.
Thúy Uyên - Chuyên viên Phòng KH-TC
Sở Công Thương thực hiện
